باریکۀ رنج و خون و شاید امید

گرچه موضوع فلسطین و غزه، گفتمانی در پیوند مستقیم با سیاست‌های رسمی است و پرداختن به آن همواره شائبه‌های سیاسی را ایجاد می‌کند اما نمی‌توان چشم بر فاجعه‌ای انسانی بست که بیش از دو ماه است در جغرافیایی محدود بر ساحل مدیترانه، جان هزاران بی‌گناه را گرفته و می‌گیرد؛ و خوش‌بختانه در سراسر جهان واکنش‌های اعتراضی بسیاری رخ داده است. روز هفتم اکتبر با حملهٔ حماس به اسراییل و گروگان گرفتن گروهی از شهروندان غیرنظامی، ارتش اسراییل دست به واکنشی بی‌رحمانه زد که ابتدا از شمال غزه آغاز شد و با این که گفته شده بود مردم می‌توانند برای در امان ماندن به جنوب غزه، خان یونس و حوالی گذرگاه رفح بروند اما به‌زودی امنیت از این مناطق نیز سلب شد و حالا هیچ جای این باریکهٔ بلازده امن نیست، حتی بیمارستان‌ها.

ما سال‌هاست که هنگام رخدادهای غیرسینمایی – حوادث طبیعی و سیاسی و اجتماعی – از دریچهٔ سینما به آن رویدادها می‌پردازیم؛ همچنان که در مورد زلزله‌ها، انتخابات‌ها، دادگاه‌ها، سقوط صدام حسین، یازدهم سپتامبر، حملهٔ آمریکا به افغانستان و سقوط طالبان در سال 2001، و بازگشت طالبان به قدرت پس از بیست سال، از سینما برای توضیح این رویدادها کمک گرفتیم. موضوع فلسطین قدمتی 75ساله دارد و چند کتاب هم برای توضیح تاریخچه و تحولاتش کفایت نمی‌کند اما به مناسبت حوادث مرگبار غزه که منجر به هلاکت هزاران نفر از مردم بی‌گناه عادی شده، مروری کرده‌ایم به تعدادی فیلم مستند و داستانی که تماشای‌شان می‌تواند به درک موضوع فلسطین کمک کند و همچنین فیلم‌هایی که داستان‌شان در باریکهٔ غزه می‌گذرد. البته که تعداد فیلم‌های مرتبط با موضوع به طرز قابل‌درکی بسیار بیش از این‌هاست.

تصویری از مستند «غزه» (۲۰۱۹) ساخته اندرو مک‌کانل و گری کین