عدالت خواهی به سبک ایستوود

کلینت ایستوود همچنان در نودوچندسالگی به عنوان یک آمریکایی اصیل و وطن‌پرست و عدالت‌خواه قصه و آدم‌های خودش را انتخاب و روایت می‌کند و با نمایش دیدگاه و داوری‌های گوناگون نسبت به موضوع و اتفاقی واحد، در جست‌وجوی دنیای آرمانی و بی‌عیب‌ونقص خودش است. بر اساس چنین نگاهی، «خانواده» [چه در مفهوم کوچک و کلاسیک خود و چه در بُعدی گسترده‌تر به عنوان جامعه] نقش و جایگاهی والا و مقدس دارد. در هیأت‌منصفهٔ شمارهٔ 2 با تأکید بر خانوادهٔ یکی از اعضای هیأت‌منصفه (جاستین کمپ) که به پروندهٔ قتل دختری به نام کندال کارتر رسیدگی می‌کند و به موازات آن خودِ اعضای هیأت‌منصفه و وکیل مدافع متهم (جیمز مایکل سایس) و خانوادهٔ مقتول، اهمیتِ ارزشی و رفتاری و فرهنگی این دو محیط (خانواده و اجتماع) را از نگاه کلینت ایستوود حس می‌کنیم. او با چنین نگاه متعصبانه‌ای، پشت صحنهٔ فیلم‌هایش را هم در ساحَت یک خانواده می‌بیند و با همین نگاه وقتی روابط حرفه‌ای با عوامل فیلمش به دوستی و تفاهم می‌انجامد، شاهد همکاری طولانی کسانی چون جوئل کاکس (تدوینگر)، جک گرین و تام استرن (مدیر فیلم‌برداری) و لنی نیهاوس (آهنگ‌ساز) با او بوده و هستیم. شکل‌گیری و دوام چنین روابط محکمی را در بعضی از دوره‌های فیلم‌سازی جان فورد و استیون اسپیلبرگ هم می‌بینیم.

قالب کلی فیلم‌نامه و شیوهٔ اجرایی صحنه‌های دادگاه و بحث اعضای هیأت‌منصفه در هیأت‌منصفهٔ شمارهٔ 2، شباهت‌های آشکاری با دوازده مرد خشمگین (سیدنی لومت، 1957) دارد. اما جدا از این ادای دین به یک فیلم کلاسیک و مهم دادگاهی، به نظر می‌رسد شاهد نگاهی نقادانه و نوعی مقایسهٔ تطبیقی و تاریخی نیز هستیم. در دوازده مرد خشمگین حضور مؤثر و کاریزماتیک هنری فاندا به عنوان یک مهندس معمار و یکی از اعضای هیأت‌منصفه که اصرار بر بی‌گناهی پسر نوجوان متهم به قتل پدرش دارد، باعث می‌شود به‌تدریج ماهیت شخصیتی و روحی و روانی دیگر اعضای این هیأت آشکار شود و در تصمیم‌شان بازنگری صورت گیرد. اما در هیأت‌منصفه شماره 2 که 67 سال پس از فیلم لومت ساخته شده، به تبع شرایط فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعهٔ آمریکای این دوران با وضعیت بغرنج‌تری روبه‌رو هستیم. در موقعیت معاصرِ کنونی، عدالت کورتر شده و دادگاه و اعضای هیأت‌منصفه از نظر کشف حقیقت و اجرای درست عدالت آسیب‌پذیرتر. در واقع در سیستم قضایی موجود با وضعیت ناعادلانه‌ای مواجهیم که به جای یافتن مقصر اصلی، می‌خواهد هر چه زودتر پرونده را با صدور حکمی شتاب‌زده و اجرای آن مختومه کند.

ویدئو از کانال آپارات «Gaps»