پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ماهنامه‌ی سینمایی فیلم امروز

گرفت‌وگیرهای متد اکتینگ

نقد «شهرک»

دیدگاه

شهرک با این که در نگاه اول الگوهای آشنایی چون بازی ترومن (پیتر ویر) و حتی سریال بازی مرکب را به یاد می‌آورد ولی در نهایت کپی یا نسخهٔ سرهم‌بندی‌شدهٔ چند فیلم و سریال خارجی نیست و بد یا خوب به هر حال روی پای خودش می‌ایستد؛ یک درام روان‌کاوانه با مایه‌های فلسفی که اجرای جسورانه‌ای دارد و از سوژه‌ای سخت و حساس، یک روایت سینمایی متوازن و درگیرکننده ارائه می‌دهد. فیلم با ترکیب چند ایدهٔ ساده شروع می‌شود و هر چه پیش می‌رود بیش‌تر به مایه‌های وحشت از جنس سریال وست وُرلد یا اکس ماکینا نزدیک می‌شود؛ و همهٔ این‌ها برای سینمای ایران که عموماً در آزمودن ژانرها و محدوده‌های جدید فقیر است امتیاز شمرده می‌شود.

اکران فیلم‌هایی مثل شهرک نشان‌دهندهٔ تغییراتی در رویکرد کلی فیلم‌سازان به موضوع‌ها و دستمایه‌های مضمونی است. در چند سال اخیر، یا نهادهای حکومتی و نزدیک به تفکر رسمی و یا تولیدکنندگان تازه‌وارد با سرمایه‌های کلان و قدرت اجرایی بالا، هر یک بنا بر سلیقه و اهداف خود، فیلم و سریال تولید کرده‌اند. لابه‌لای این‌ها، فیلم‌سازان مستقل و جریان‌های تجاری و حرفه‌ای نیز با کمک اسپانسرهای غیرفرهنگی و حامیان مالی، فعال شده‌اند. طبیعتاً حاصل این تکثر، شکستن انحصار در میدان فرهنگ است و شاید به‌زودی نقش کنترلی دولت و نظارت رسمی (که روزبه‌روز هم سخت‌گیرتر و بی‌اغماض‌تر می‌شود و کل سینما را زیر چتر خود می‌خواهد) عملاً – و با وام‌گیری از ادبیات محبوب مدیران – «کأن لم یکن» شود و سینما هم مثل موسیقی زیرزمینی، راه دیگری برای ادامهٔ حیات پیدا کند.

در سال‌های گذشته از مطالعهٔ چشم‌انداز کلی فیلم‌ها و محدودهٔ موضوعی‌شان دو رویکرد مهم قابل‌تشخیص بود: یکی سوژه‌ها و رویکردهای روایی و موضوعی «دستوری» که حاصل کار اتاق‌های فکر و سیاست‌گذاری‌های نهادهای رسمی بود، و دیگری موج‌های موقتی که بیش‌تر نتیجهٔ داغ شدن یک سوژه یا زمینهٔ موضوعی خاص در سطح جامعه بود و باعث می‌شد یک موضوع ناگهان مُد روز شود و طوفانی از فیلم‌های مثلاً اجتماعی یا سیاسی با رویکردهای همسان به راه بیفتد. در یک دوره چند فیلم به تاریخ معاصر و سال‌های اولیهٔ پیروزی انقلاب می‌پرداختند، یا بحث گروه‌های مسلح چپ‌گرا و مخالفان سیاسی داغ می‌شد. در دوره‌ای دیگر چند فیلم همزمان به مستندات جنگ و پرترهٔ شهدای نام‌آشنا نزدیک می‌شدند. در یک دوره موضوع عشق‌های مثلثی و خیانت زناشویی مد بود و در دوره‌ای دیگر همه به سراغ حاشیهٔ شهر و فقر و فلاکت و اعتیاد می‌رفتند. اما در یکی‌دو سال گذشته در ویترین اکران همهٔ این‌ها هست و چیزهایی بیش‌تر! یعنی اگر کسی بخواهد موجودیت سینمای ایران را مرور کند دیگر فقط نگاهش به جشنوارهٔ فجر و اکران عمومی نخواهد بود بلکه باید فیلم‌های مستقل و زیرزمینی و نمایش‌های ویژهٔ خارجی و البته ویترین جشنواره‌های معتبر را هم مرور کند و بعد هم در فضای مجازی (از سایت‌های رسمی مثل هاشور تا یوتیوب) چرخ بزند تا چشم‌انداز درستی از وضع موجود ببیند. رویکرد سازندگان در لحن روایی و انتخاب ساختار و شیوهٔ پرداخت اثر هم خلاقانه‌تر و متفاوت‌تر از جریان‌های «مدیریت‌شده» است و همین که قبلاً فیلمی مثل شهرک و سریالی مثل عقرب عاشق کم‌تر داشتیم و حالا تعدادشان رو به افزایش است اتفاق قابل‌توجهی‌ست؛ فارغ از کیفیت نهایی آثار و ارزش هنری و فنی‌شان.

تیزر فیلم از کانال آپارات «سینماتیکت»

این مطلب در شماره ۲۹ منتشر شده است

فهرست مطالب این شماره

دیدگاه‌ها

دیدگاه‌ها باید به فارسی نوشته شوند (نام لاتین فیلم‌ها مجاز است). اولین دیدگاه هر کاربر پس از بررسی منتشر می‌شود. اگر کسی به دیدگاه شما پاسخ دهد، در حساب کاربری‌تان اعلان می‌گیرید.


با حساب کاربری خود دیدگاه می‌نویسید

بیشتر متن باید فارسی باشد؛ آوردن نام لاتین فیلم‌ها اشکالی ندارد. «ي» و «ك» خودکار به «ی» و «ک» تبدیل می‌شوند.

برای نوشتن دیدگاه وارد حساب کاربری خود شوید. ورود با شماره‌ی موبایل است و رمز لازم ندارد.

ورود / عضویت

    هنوز دیدگاهی نوشته نشده است.